MUWAFIQ dan MASBUQ dalam bab solat berjemaah.
1. Makmum Muwafiq
- Muwafiq ialah makmum yang sempat bersama imam dalam keadaan yang membolehkannya membaca Surah al-Fatihah dengan sempurna dalam masa yang munasabah sebelum imam rukuk.
Contohnya:
Makmum datang ketika imam sedang berdiri.
Makmum sempat takbiratul ihram dan membaca al-Fatihah.
Kemudian imam rukuk dan makmum dapat rukuk bersama imam.
2. Makmum Masbuq
- Masbuq ialah makmum yang masuk berjemaah selepas imam memulakan solat, sehingga dia tidak sempat membaca al-Fatihah bersama imam dalam keadaan berdiri yang mencukupi.
Contohnya:
- Datang ketika imam sedang rukuk.
- Terus takbiratul ihram dalam keadaan berdiri, kemudian rukuk bersama imam.
- Jika sempat rukuk bersama imam dengan tuma'ninah sebelum imam bangun daripada rukuk, rakaat itu dikira mendapat rakaat.
Perkara yang sering menjadi masalah
Jika masuk ketika imam sedang rukuk:
- Berdiri dan takbiratul ihram terlebih dahulu. Kemudian turun untuk rukuk.
- Jika sempat rukuk bersama imam sebelum imam bangun daripada rukuk, mendapat rakaat tersebut.
- Jika tidak sempat, rakaat itu tidak dikira dan perlu diganti selepas imam memberi salam.
Jika imam sudah bangun dari rukuk:
- Jangan cuba mengejar rukuk.
- Ikut imam dalam keadaan yang sedang dilakukan.
- Rakaat tersebut tidak dikira sebagai rakaat yang diperoleh.
3. DATANG KETIKA IMAM RUKUK
- Ini antara masalah yang paling banyak berlaku. Jika sempat rukuk bersama imam
Contohnya imam masih dalam rukuk dan makmum sempat:
Takbiratul ihram dalam keadaan berdiri.
Turun rukuk.
Mendapat tuma'ninah dalam rukuk sebelum imam bangun.
➡️ Rakaat tersebut dikira.
Jika imam sudah bangun daripada rukuk
Makmum tidak sempat mendapatkan rukuk.
➡️ Rakaat tersebut tidak dikira.
Makmum tetap mengikuti imam sehingga selesai solat, kemudian menambah rakaat yang tertinggal.
4. DATANG KETIKA IMAM SUJUD
Jika makmum datang ketika imam sedang sujud:
Takbiratul ihram mesti dilakukan dalam keadaan berdiri terlebih dahulu.
Kemudian barulah turun mengikuti imam.
Tetapi:
➡️ Sujud tersebut tidak dikira sebagai mendapat rakaat.
Kerana ukuran mendapatkan rakaat ialah mendapat rukuk bersama imam, bukan sujud.
5. DATANG KETIKA IMAM TAHIYYAT AKHIR
Jika seseorang masuk berjemaah ketika imam sedang tahiyyat akhir:
➡️ Dia tetap wajib masuk berjemaah dan mengikuti imam.
Selepas imam memberi salam:
➡️ Makmum bangun dan menyempurnakan rakaat yang tertinggal.
Tahiyyat akhir imam yang sempat diikuti itu tidak bermakna dia telah mendapat rakaat tersebut.
6. BAGAIMANA MASBUQ MENYEMPURNAKAN SOLAT?
- Contoh solat Maghrib:
Makmum masuk ketika imam sedang rakaat ketiga dan dia sempat mendapat rukuk.
- Selepas imam salam:
Imam salam → makmum bangun.
- Makmum perlu menunaikan dua rakaat lagi.
Jadi:
Bersama imam: 1 rakaat
Selepas imam salam: 2 rakaat
Jumlah: 3 rakaat
7. CONTOH SOLAT ZUHUR
- Makmum masuk ketika imam sedang rakaat ketiga dan sempat rukuk.
Dia mendapat:
➡️ 1 rakaat bersama imam.
Selepas imam salam:
➡️ Bangun dan tunaikan 2 rakaat lagi.
8. JIKA MASUK KETIKA RAKAAT TERAKHIR
Contoh solat Isyak.
- Makmum masuk ketika imam sedang rakaat keempat dan sempat rukuk.
- Dia mendapat satu rakaat.
Selepas imam salam:
➡️ Bangun dan tunaikan 3 rakaat lagi.
⚠️ Kesilapan yang biasa berlaku
❌ Terus turun rukuk sebelum menyempurnakan takbiratul ihram.
Ini tidak betul.
✔️ Cara yang betul:
Berdiri → Takbiratul Ihram → kemudian rukuk.
-------------------------------
Kuliah Maghrib
Selasa 11 Ogos 2026
Malam Rabu 28 Safar 1448
Oleh Ustaz Dr Mohd Nizam Mokhtar.
#kuliah #maghrib #masjid #airmolek #AyerMolek #melaka