Kuliah Subuh.
Aqad dalam berjual beli.
Alhamdulillah, Islam adalah agama yang mengatur seluruh aspek kehidupan, termasuk urusan muamalat. Jual beli bukan sekadar urusan dunia, bahkan menjadi ibadah apabila dilakukan mengikut syariat Allah.
Dalil al-Quran
"...Padahal Allah telah menghalalkan jual beli dan mengharamkan riba."
(Surah al-Baqarah: 275)
Ayat ini menunjukkan bahawa hukum asal jual beli adalah harus, selagi memenuhi syarat-syarat yang ditetapkan syarak.
Hadis Rasulullah ﷺ
Daripada Rifa'ah bin Rafi' RA, Nabi ﷺ ditanya:
"Pekerjaan apakah yang paling baik?" Baginda menjawab: "Usaha seseorang dengan tangannya sendiri dan setiap jual beli yang diberkati."
(Riwayat Ahmad)
Jual beli yang diberkati ialah yang jujur, amanah dan bebas daripada penipuan.
Maksud Aqad
Aqad ialah ikatan persetujuan antara dua pihak yang melahirkan kesan hukum, seperti pemindahan hak milik melalui jual beli.
Dalam Mazhab Imam Malik, akad boleh berlaku melalui:
- Lafaz ijab dan qabul.
- Perbuatan (mu'atah), iaitu pembeli mengambil barang dan membayar tanpa lafaz, jika menjadi adat kebiasaan masyarakat dan difahami kedua-dua pihak.
Contohnya membeli barang di kedai layan diri atau pasar raya.
Rukun Jual Beli
- Penjual dan pembeli.
- Sighah (ijab dan qabul atau mu'atah).
- Barang yang dijual.
- Harga.
Syarat Jual Beli
- Kedua-dua pihak reda.
- Barang halal dan bermanfaat.
- Barang milik penjual atau mendapat keizinan.
- Harga diketahui dengan jelas.
- Barang boleh diserahkan.
- Tiada unsur riba, gharar dan penipuan.
Kepentingan Kejujuran
Rasulullah ﷺ bersabda:
"Penjual dan pembeli mempunyai hak memilih selagi mereka belum berpisah. Jika kedua-duanya jujur dan menerangkan keadaan barang, maka diberkati jual beli mereka. Jika mereka menyembunyikan kecacatan dan berdusta, hilanglah keberkatan jual beli itu."
(Riwayat al-Bukhari dan Muslim)
Pengajaran
- Islam menggalakkan umatnya berniaga dengan cara yang halal.
- Akad mestilah jelas supaya tidak berlaku pertikaian.
- Kejujuran dan amanah adalah kunci keberkatan rezeki.
- Mengikut pandangan Imam Malik, adat kebiasaan yang baik ('urf) boleh diambil kira dalam urusan muamalat selagi tidak bercanggah dengan syariat.
Penutup
Semoga Allah SWT mengurniakan kepada kita rezeki yang halal, diberkati dan menjauhkan kita daripada riba, penipuan serta segala bentuk muamalat yang dilarang.
اللَّهُمَّ اكْفِنَا بِحَلَالِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنَا بِفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ.
Maksud: "Ya Allah, cukupkanlah kami dengan rezeki-Mu yang halal daripada yang haram, dan kayakanlah kami dengan kurniaan-Mu daripada bergantung kepada selain-Mu." Aamiin.
Kesimpulan
- Dalam isu akad mu'atah dan beberapa urusan muamalat semasa, sebahagian ulama Syafi'iyyah mengharuskan beramal dengan pandangan Mazhab Maliki kerana memenuhi keperluan dan adat masyarakat, dan sebahagian ulama Syafi'iyyah mutaakhirin juga menganggap mu'atah itu sendiri sah.
- Jadi, kebanyakan urusan jual beli harian kita seperti di pasar raya, kedai runcit atau menggunakan mesin layan diri adalah sah menurut pandangan ulama muktabar dan tidak perlu menimbulkan keraguan.
Jumaat 9 Safar 1448H
24 Julai 2026M
Oleh Ustaz Muhammad Faiz bin Abd Rahman Jaafar
Kitab: Hidayah Al-Salikin
Untuk yg nak menyumbang tabung masjid
No akaun 04010003360719
Lembaga Masjid Ayer Molek
Bank Muamalat Berhad
Masjid Al-Khairiah Ayer Molek Melaka
https://maps.app.goo.gl/NaRDaiwcNXHzpVg56?g_st=ic
https://www.facebook.com/MasjidAirMolek
https://masjidayermolek.com/